Uitgebreide gids over wondgenezing

Is het normaal dat het lang duurt eer een snee, een schram of een litteken van een chirurgische wond verdwijnt? Hoe kan u immers weten of een wond goed geneest en deze het normale genezingsproces volgt? Hoe lang duurt het voordat een wond genezen is?

Ontdek in deze gids wat u bij elke fase van het wondgenezingsproces kunt verwachten en ontdek de beste tips voor een goed herstel van de huid. 

De fasen van wondgenezing

Wondgenezing verloopt in drie grote fasen⁽¹⁾ : 

1. De ontstekingsfase (tussen 2 en 4 dagen): het lichaam reageert op de verwonding door het bloeden te stoppen en een ontsteking op gang te brengen om de wond te reinigen. Er is sprake van roodheid, warmte, zwelling en soms pijn.
    
2. De proliferatiefase (tussen 10 en 15 dagen): het lichaam begint de wond te 'dichten' door nieuw weefsel en kleine bloedvaten aan te maken. Het genezen van een open wond kan enkele weken in beslag nemen.
    
3. De rijpingsfase (tussen 6 en 18 maanden) : het lichaam versterkt het herstelde weefsel en hermodelleert het om het sterker te maken. Dit leidt tot de vorming van verschillende soorten littekens afhankelijk van de context

Acute wonden

Er is sprake van een acute wond wanneer de verwonding plotseling optreedt, als gevolg van een snijwond, brandwond, schaafwond of een chirurgische ingreep. Deze kan oppervlakkig zijn (alleen het huidoppervlak aantasten) of diepgaand (meerdere huidlagen aantasten).

Hoe moet u handelen bij een acute wond?

1. Reinig de wond met lauw water (of fysiologisch serum) en een milde zeep, en droog deze vervolgens goed af. 
2. Ontsmet de wond met een antiseptisch middel zonder alcohol om een prikkelend gevoel te voorkomen. 
3. Breng een geschikt verband aan.
4. Breng een herstellende, kalmerende crème aan om littekens te voorkomen en om de genezing van de wond te versnellen. 
5. Let op tekenen van infectie (roodheid, warmte, pijn).

Raadpleeg een professional indien u twijfelt of indien de acute wond diep of uitgebreid is. 

Chronische wonden

Een chronische wond is een verwonding die langer duurt om te genezen dan normaal.⁽¹⁾. De genezing van een chronische wond kan meer bepaald worden verstoord door gezondheidsproblemen zoals diabetes of een slechte bloedsomloop. Dit verlengt namelijk de genezingstijd van diepe wonden, zoals zweren op de benen, doorligwonden of diabetische voetwonden. 

Om het genezingsproces van diepe wonden te bevorderen, is het daarom nodig om⁽²⁾ : 

• de wond regelmatig schoon te maken. 
• speciale pleisters te gebruiken om het vocht vast te houden. 
• de infecties in toom te houden met antimicrobiële verbanden en, indien nodig, antibiotica. 
• het genezingsproces van de wond samen met een zorgverlener op te volgen.

Daarnaast kunnen geavanceerde behandelingen, zoals hoogintensieve lasertherapie (HILT), ook worden toegepast om de genezing van chronische wonden te stimuleren.⁽³⁾.

Tips om de wondgenezing te bevorderen

Dit zijn enkele nuttige tips om een goede wondgenezing te bevorderen.

▪ Bescherm wonden tegen de zon

Het aanbrengen van een zonnecrème met SPF50+ vermindert het risico op pigmentvlekken tijdens het genezingsproces van een wond. Denk hier elke dag aan! Er zijn ook producten die niet alleen de genezing bevorderen, maar ook een geïntegreerde zonbescherming bieden. Deze 2-in-1-verzorgingsproducten zijn bijzonder interessant omdat ze de routine vereenvoudigen en tegelijkertijd zorgen voor een optimale herstelling van de huid en bescherming tegen uv-straling. Zo voorkomt u het risico op bruine vlekken of een verergering van de littekens. 

▪ Niet aan de korstjes zitten

Laat de korstjes zitten, want deze beschermen de wond en helpen infecties te voorkomen. Als u ze te vroeg verwijdert, kan dit het genezingsproces vertragen en bestaat het risico dat de wond slecht geneest.

▪ De littekens masseren

Een litteken masseren, zodra het goed is genezen, verbetert niet alleen hoe het litteken eruit ziet, maar vermindert ook de pijn of jeuk. Probeer verschillende technieken uit om te ontdekken welke het beste bij u past. Er bestaan ook specifieke producten die hydratatie, die de genezing bevordert, combineren met zonnebescherming. Deze verzorgingsproducten zijn bijzonder geschikt om een litteken te masseren dat aan de zon wordt blootgesteld.