Hoe kan men een brandwond doeltreffend behandelen en genezen?

Bijgewerkt op ,goedgekeurd door de medische directie.

Of de brandwond nu is veroorzaakt door langdurige blootstelling aan de zon, een ongeval thuis of een arbeidsongeval, ze kunnen zeer uiteenlopend zijn

Wat moet u onmiddellijk na een brandwond doen? Hoe weet u of het ernstig is? Welke producten moeten u aanbrengen op een brandwondlitteken??

In dit artikel leggen wij uit hoe u de verschillende graden van brandwonden kunt herkennen, hoe u doeltreffend kunt reageren en vooral hoe u brandwondlittekens kunt behandelen.

Verbrande huid onder koud water

Wat u eerst moet doen na een brandwond

Wanneer een brandwond optreedt, moet u onmiddellijk de volgende stappen ondernemen(1,2) om complicaties te beperken en de brandwondlittekens te verbeteren

  • Verwijder onmiddellijk de warmtebron en verwijder kledij en sieraden die contact hebben met het verbrande gebied om te voorkomen dat de warmte verder in de huid doordringt. Let op: indien deze aan de huid vastgeplakt zijn, raak ze dan niet aan en raadpleeg een medisch professional.
  • Koel de brandwond door ze onder koud stromend water (ongeveer 15 °C) te houden gedurende 20 minuten (3). Dit vermindert de pijn en voorkomt dat de brandwond erger wordt. Let op: gebruik geen koud water om een thermische schok te voorkomen die mogelijk schade kan veroorzaken.
  • Zodra de brandwond is afgekoeld, moet u ze beschermen met plasticfolie of een schone doek om infectie te voorkomen, in afwachting van medische hulp. 

De ernst van een brandwond beoordelen

Symptomen van de verschillende graden van brandwonden

  • Eerstegraads brandwond

    Eerstegraads brandwond

    Een eerstegraad brandwond treft alleen de bovenste huidlaag (opperhuid). Dit is de meest voorkomende vorm, vaak veroorzaakt door zonnebrand of kortstondig contact met een heet oppervlak. De huid is rood, licht gezwollen en pijnlijk, maar er zijn geen blaren. Met de juiste eerste hulp geneest de huid binnen enkele dagen zonder brandwondlittekens achter te laten.

  • Tweedegraads brandwond

    Tweedegraads brandwond

    Een tweedegraads brandwond treft zowel de opperhuid als de lederhuid (de tweede huidlaag). In dit geval treden er blaren, hevige pijn en ernstige roodheid op. Bij een adequate behandeling kan de huid genezen zonder littekens van tweedegraads brandwonden, maar hiervoor is een passende medische behandeling nodig.

  • Derdegraads brandwond

    Derdegraads brandwond

    Een derdegraads brandwond vernietigt alle huidlagen en kan zelfs de spieren en botten aantasten. De huid kan er wit, zwart of verkoold uitzien en het is mogelijk dat er geen pijn wordt gevoeld vanwege beschadigde zenuwen. Dit type brandwond vereist onmiddellijke medische hulp. Een litteken van een derdegraads brandwond is permanent.

    Soorten brandwonden en de ernst ervan

    Brandwonden kunnen door verschillende oorzaken ontstaan. Er zijn meer bepaald:

    ▪ Thermische brandwonden

    Dit zijn de meest voorkomende(4). Ze worden veroorzaakt door hitte (vlammen, kokende vloeistoffen, hete voorwerpen zoals pannen, schalen uit de oven...). 

    ▪ Chemische brandwonden

    Ze worden veroorzaakt door bijtende producten zoals javel, huishoudelijke en chemische producten... en zijn niet altijd direct te herkennen. Indien dit gebeurt, moet u onmiddellijk gedurende ten minste 20 minuten met stromend water spoelen om te voorkomen dat het product de huid verder beschadigt.

    ▪ Elektrische brandwonden

    Een blootliggende elektrische draad aanraken kan bijvoorbeeld brandwonden veroorzaken. En zelfs als de brandwond aan de oppervlakte klein lijkt, kan deze diepere en ernstigere letsels in het lichaam verbergen. Wees dus voorzichtig!

    ▪ Brandwonden door bestralingen

    Dee zijn het gevolg van langdurige blootstelling aan straling (röntgenstraling, radiotherapie...) en kunnen enkele dagen na de blootstelling optreden.

    Hoe kan u de ernst van een brandwond inschatten?

    Als u twijfelt, stel uzelf dan de volgende eenvoudige vragen: zijn er blaren? Welke kleur heeft de huid? Is de pijn hevig of afwezig? 

    Indien de brandwond groter is dan een klein oppervlak (ter grootte van een muntstuk) of indien er zorgwekkende symptomen optreden, is het aan te raden om een arts te raadplegen.

    Behandeling van brandwonden om littekens te voorkomen

    Zelfs een kleine brandwond kan een litteken achterlaten als deze niet op de juiste manier wordt behandeld. Hieronder vindt u aanbevelingen om brandwondenlittekens te voorkomen. 

    brandwond aan de hand crème aanbrengen

    Oppervlakkige brandwonden verzorgen

    Bij lichte brandwonden, zoals zonnebrand of een brandwond in de keuken, moet u de volgende stappen volgen: 

    • Houd de brandwond 20 minuten onder koud (niet ijskoud). In dit stadium is dit enigszins vergelijkbaar met het blussen van een brand: hoe sneller dit gebeurt, hoe minder schade de hitte aan de huid zal toebrengen.
    • Breng een herstellende, kalmerende crème aan die rijk is aan zeer hydraterend hyaluronzuur, en plantaardige oliën van natuurlijke oorsprong. Een goed gehydrateerde huid geneest namelijk beter en voorkomt dat ze stug wordt of barst.
    • Bescherm de wond met een geschikt verband en vraag uw apotheker om advies: in het algemeen
      • als de wond  'vocht afscheidt ' of water verliest, kies dan voor een hydrocolloïd verband om het vocht te absorberen en de huid te helpen sneller te genezen 
      • Als de wond droog is of nauwelijks vocht afscheidt, is vetgaas ideaal om de huid goed gehydrateerd te houden, zonder dat het aan de huid kleeft.

    Ernstige brandwonden verzorgen

    Als de brandwond ernstiger is, moet u onmiddellijk een arts raadplegen.

    De arts kan het volgende aanraden: 

    • Een debridement, dat wil zeggen het verwijderen van beschadigde huid, of een huidtransplantatie in ernstige gevallen.
    • een antibioticakuur om infecties te voorkomen(6)
    • Het aanbrengen van biosynthetische membraanpleisters, die een soort 'kunsthuid' vormen voor een snellere genezing.

    Pijnverlichting

    Om de pijn van een oppervlakkige brandwond te verlichten, kunt u, nadat u de brandwond 20 minuten onder koud water hebt gekoeld, 1 tot 2 keer per dag een kalmerende herstellende crème aanbrengen.

    Indien nodig kan een behandeling tegen pijn of ontsteking worden overwogen, zoals het oraal innemen van paracetamol. Raadpleeg in elk geval uw apotheker of arts voor een aangepast en veilig gebruik. 

    Overweeg ook een ultra-kalmerende verfrissende spray. Dit is eenvoudig in gebruik en biedt onmiddellijke verlichting bij een pijnlijk gevoel. Daarnaast bieden sommige sprays gepatenteerde texturen met een  'pleistereffect' !

    Daarnaast kunt u ook natuurlijke methoden combineren:

    • Aloë vera-gel staat bekend om zijn kalmerende eigenschappen. 
    • Honing kan rechtstreeks op een brandwond worden aangebracht om de pijn te verzachten, de genezing te bevorderen en infecties te voorkomen. Een natuurlijk geneesmiddel dat u altijd in uw keuken zou moeten hebben. 
    • Overweeg ook ontspanningstechnieken zoals yoga of hypnose, die zeer doeltreffend zijn om pijn onder controle te houden. (7).
    verband verbrande hand

    Preventie van infecties

    Wanneer de huid verbrand is, verliest ze haar beschermende functie als 'schild' tegen invloeden van buitenaf... en dus ook tegen microben! 

    Om infecties te voorkomen, zijn er geen geheimen... Dit moet u regelmatig doen!

    • Was uw handen zorgvuldig voor u het litteken aanraakt.
    • Reinig het litteken met water en een milde, natuurlijke zeep, zonder parfum.
    • Bescherm het brandwondlitteken met een schoon en steriel verband en vervang dit regelmatig.

    Wanneer moet u een arts raadplegen?

    Als het brandwondlitteken rood, warm of gezwollen wordt, of indien er etter verschijnt, zijn dit alarmsignalen. Als de brandwond uitgebreid of diep is, of als ze op gevoelige zones zoals het gezicht, de handen of de gewrichten voorkomt, moet u medisch advies inwinnen!

    Genezing van brandwonden

    Hebt u zich ooit afgevraagd hoe de huid zich herstelt na een brandwond? Het is prachtig staaltje teamwerk! Zo werkt het. 

    Stappen van het genezingsproces

    De huid doorloopt drie fasen om te herstellen: 

    1. De zogenaamde  'ontstekingsfase' 

    Het alarm wordt gegeven: direct na de brandwond stuurt uw lichaam zijn 'reddingswerkers': immuuncellen die het gebied reinigen en beschermen. 

    2. De fase die bekendstaat als de  'proliferatiefase'  

    De wederopbouw is in volle gang. Binnen enkele dagen begint de huid nieuwe cellen te produceren om de beschadigde cellen te vervangen.

    3. De hermodelleringsfase

    Dit is de consolidatiefase: meerdere weken lang herstelt de huid zich en geneest volledig. 

    Factoren die de genezing beïnvloeden

    De genezing wordt goed geregeld door uw lichaam. Soms kunnen bepaalde factoren dit natuurlijke mechanisme echter verstoren. (8)

    • Leeftijd en gezondheid: hoe ouder of zieker, hoe langer het herstel duurt. 
    • Voeding, lichaamsbeweging en ademhaling: goede voeding, een goede bloedsomloop en een goede zuurstofvoorziening zijn essentieel. 
    • Roken en alcohol
    • Stress en bepaalde hormonale onevenwichtigheden
    • De plaats: brandwondlittekens op gewrichten hebben meer tijd nodig om te genezen. 
    • Infecties vertragen de genezing 
    • De regelmaat van de verzorging heeft ook invloed op de snelheid van de genezing.

    Advies voor de behandeling en preventie van littekens

    Hoe kan men een brandwondlitteken doen verdwijnen? Hoe een brandwondlitteken verwijderen? 
    Met de juiste verzorging kunt u uw huid helpen om brandwondlittekens te beperken. Hieronder vindt u praktische informatie. 

    Specifieke producten om de wondgenezing te verbeteren

    Er bestaan zeer doeltreffende producten. Bijvoorbeeld: 

    • Siliconengels en -patches vormen een beschermende barrière die helpt de huid gehydrateerd te houden en beter te genezen. 
    • Kalmerende herstellende crèmes versnellen niet alleen het herstel van de huid, maar verminderen ook de pijn en de zichtbaarheid van littekens. Kies voor formules zonder parfum die rijk zijn aan natuurlijke ingrediënten en die de huidflora respecteren. 
    • Massageolie-gels tegen littekens zijn zeer doeltreffend om het brandwondlitteken in de weken en maanden daarna verder te verminderen. 
    verband voor brandwond

    Het litteken tegen de zon beschermen

    De zon kan een litteken veranderen in een bruin verbrand litteken, waardoor het dikker en donkerder wordt. 

    Om dit te voorkomen, is het aan te raden om altijd een zonnecrème met SPF50+ bij u te hebben (in uw tas, auto, kantoor of sporttas). Het is aan te raden om een herstellende crème tegen vlekken te kiezen die al SPF50+ bevat.

    hypertrofisch litteken

    Hypertrofische littekens en keloïden vermijden

    Hypertrofische littekens en keloïden zijn dikke, zichtbare littekens die ontstaan wanneer de huid slecht geneest. Dit vereist dus regelmatige medische opvolging. 
    Om dit soort littekens te voorkomen, is het belangrijk om de spanning te verminderen: hoe minder de huid wordt uitgerekt, hoe beter ze geneest. Zorg er daarom voor dat u uw brandwond goed masseert en versoepelt met een verzorgingsproduct zoals een massageolie-gel.

    Hydratatie van de huid na een brandwond

    Een goed gehydrateerde huid geneest beter en voorkomt een trekkerig gevoel. Bij brandwondlittekens is het belangrijk om uw huid goed te hydrateren.
    Gebruik hydraterende crèmes die rijk zijn aan herstellende en kalmerende ingrediënten zoals hyaluronzuur of aloë vera. Kies voor producten zonder parfum of alcohol om de huid niet te irriteren.

    Sources : 

    (1) Graham HE, Bache SE, Muthayya P, Baker J, Ralston DR. Are parents in the UK equipped to provide adequate burns first aid? Burns. 2012 May;38(3):438-43. doi: 10.1016/j.burns.2011.08.016. Epub 2011 Oct 24. PMID: 22030439. 
    (2) Tobalem M, Harder Y, Tschanz E, Speidel V, Pittet-Cuénod B, Wettstein R. First-aid with warm water delays burn progression and increases skin survival. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2013 Feb;66(2):260-6. doi: 10.1016/j.bjps.2012.09.014. Epub 2012 Oct 9. PMID: 23059135.
    (3) Palmieri TL. Acute care for burn patients: fluids, surgery, and what else? Curr Opin Crit Care. 2023 Dec 1;29(6):696-701. doi: 10.1097/MCC.0000000000001096. Epub 2023 Oct 6. PMID: 37861199. 
    (4) Ademola SA, Michael AI, Iyun AO, Isamah CP, Aderibigbe RO, Olawoye OA, Oluwatosin OM. Current Trend in the Epidemiology of Thermal Burn Injury at a Tertiary Hospital in South Western Nigeria. J Burn Care Res. 2024 Jan 5;45(1):190-199. doi: 10.1093/jbcr/irad143. PMID: 37721894; PMCID: PMC11023490.
    (5) Vloemans AF, Hermans MH, van der Wal MB, Liebregts J, Middelkoop E. Optimal treatment of partial thickness burns in children: a systematic review. Burns. 2014 Mar;40(2):177-90. doi: 10.1016/j.burns.2013.09.016. Epub 2013 Nov 26. PMID: 24290852.
    (6) Morales, J. (2022). Practical Approach to Minor Burns. International Journal Of Medical Science And Clinical Research Studies. 
    (7) Gasteratos, K., Papakonstantinou, M., Man, A., Babatsikos, E., Tamalonis, A., & Goverman, J. (2022). Adjunctive Nonpharmacologic Interventions for the Management of Burn Pain: A Systematic Review. Plastic and Reconstructive Surgery, 149, 985e - 994e.
    (8) Guo, S., & DiPietro, L. (2010). Factors Affecting Wound Healing. Journal of Dental Research, 89, 219 - 229. 

    Onze aangepaste verzorgingsproducten voor wondgenezing

    Ontdek ons volledige assortiment

    • Herstellende Crème tegen vlekken

      NIEUWE FORMULE

      EPITHELIALE ULTRA REPAIR

      Herstellende Crème tegen vlekken
      Verzacht - Herstelt - Voorkomt huidafdrukken - Kalmeert - Voorkomt huidmarkeringen

    • Herstellende Crème tegen vlekken

      Nieuw

      EPITHELIALE ULTRA REPAIR SPF50+

      Herstellende Crème tegen vlekken
      Beschermt - Herstelt - Voorkomt huidafdrukken - Voorkomt huidmarkeringen

    • Massagegel-olie tegen vlekken

      Nieuw

      EPITHELIAL A.H MASSAGE

      Massagegel-olie tegen vlekken
      Verzacht - Vermindert littekens - Voorkomt huidafdrukken - Vermindert striemen - Kalmeert - Voorkomt huidmarkeringen