Uitgebreide gids over atrofische littekens en hun behandelingen

Bijgewerkt op ,goedgekeurd door de medische directie.

Een atrofisch litteken is veel meer dan alleen een esthetisch probleem. Deze kleine kuiltjes in de huid kunnen een aanzienlijke invloed hebben op hoe we ons voelen. Waarom ontwikkelen sommige mensen deze littekens? Zijn er oplossingen om ze te vervagen?

In dit artikel leggen we u alles uit over atrofische littekens: wat veroorzaakt ze, hoe kunnen ze worden behandeld en welke tips kunnen helpen om er beter mee te leven.

atrofisch litteken wangen

Wat is een atrofisch litteken?

Merkt u kleine kuiltjes op uw huid die minder stevig lijken dan andere zones? Deze littekens, ook wel atrofische littekens genoemd, ontstaan wanneer uw huid tijdens het genezingsproces niet genoeg collageen produceert. Met andere woorden, er is sprake van huidweefselverlies. Dit komt vaak voor na huidproblemen zoals acne, waterpokken, herpes, chirurgische ingrepen... Atrofische littekens in het gezicht komen dan ook vaak voor, vooral de atrofische acnelittekens. 

Er bestaan drie belangrijke soorten atrofische littekens die u wellicht herkent:

  • ijspriemvormige littekens (icepick) zijn kleine putjes die lijken op perforaties in de huid. 
  • Boxcar-littekens (ook wel ‘doosvormige’ of ‘gekartelde’ littekens), die breder zijn dan de ijspriemvormige littekens. 
  • golfvormige of rollende littekens (rolling) die de huid een golvend en onregelmatig uiterlijk geven. 

Oorzaken en factoren die atrofische littekens verergeren

Atrofische littekens ontstaan door langdurige huidontsteking. Dit komt vaak voor bij problemen zoals acne;(2) of waterpokken. Beeld u in dat uw huid als een weg is. Wanneer een letsel zoals een papel of een pustel te lang blijft bestaan, is dat vergelijkbaar met een put in de weg die steeds erger wordt. Dit kan het risico op atrofische littekens vergroten, omdat de huid essentiële elementen zoals collageen en elastine verliest, die haar stevigheid en elasticiteit geven.(3).

Verschillende factoren kunnen het risico verhogen op de vorming van atrofische littekens:

  • genetische en hormonale factoren.
  • langdurige genezingsfasen(4).
  • overmatig aan de puistjes zitten.
  • geen passende verzorging, een laattijdige of ongeschikte behandeling;

Houd daarom puistjes van acne, waterpokken... goed in de gaten en raadpleeg uw arts voor een regelmatige controle.

Een atrofisch litteken herkennen en dagelijks verzorgen

Dit zijn enkele tekenen die u gemakkelijk kunt opmerken bij atrofische littekens: 

  • inzinkingen of putjes in het huidoppervlak.
  • zones die lichter zijn dan de rest van de teint.
  • een fijnere en minder elastische textuur dan de omliggende huid.

Naast de fysieke aspecten veroorzaakt een atrofisch litteken vaak ook aanzienlijke emotionele stress, vooral bij meerdere atrofische acnelittekens of atrofische littekens in het gezicht.

Hieronder volgen enkele praktische tips om in het dagelijks leven beter om te gaan met deze atrofische littekens:

  • Hydrateer uw huid dagelijks. Kies hiervoor een crème die zowel hydraterend als herstellend is. U kunt deze gemakkelijk vinden in de apotheek of parafarmacie onder de naam "; herstellende, verzachtende crème tegen vlekken '.
     
  • Masseer uw littekens regelmatig.. Dit is een simpele gewoonte en het kan echt helpen om de soepelheid en de zichtbaarheid van de littekens te verminderen.
     
  • Bescherm uw atrofische littekens tegen blootstelling aan zonlicht. Een goede keuze is een herstellende, kalmerende crème tegen vlekken die ook bescherming biedt met SPF50+. Zelfs bij bewolkt weer hebt u geen excuus meer: uw littekens blijven goed beschermd!

Verschillen tussen atrofische en hypertrofische littekens

Hypertrofisch litteken of atrofisch litteken: een eenvoudige definitie om ze beter te kunnen onderscheiden? Observeer uw huid: als het litteken een putje vormt, is het atrofisch, als het een bult vormt, is het hypertrofisch.

Dit verschil heeft te maken met de hoeveelheid collageen die tijdens de genezing wordt aangemaakt. U weet wel, dat eiwit dat als een soort cement fungeert en de huid haar structuur en stevigheid geeft...

Atrofisch litteken

Een atrofisch litteken ontstaat wanneer er niet genoeg collageen is. Resultaat: de huid is dun, verslapt en er zijn putjes zichtbaar aan het huidoppervlak. Acnelittekens; of waterpokken zijn vaak atrofisch(5)

atrofisch litteken gezicht
AD_EPITHELIALE_SILO_HEALING_L3_HYPERTROPHIC-SCARS

Hypertrofisch litteken

Een hypertrofisch litteken ontstaat wanneer er te veel collageen is, met te veel littekenweefsel. Resultaat: de huid is dik, rood, komt omhoog en er zijn bultjes zichtbaar op het huidoppervlak. Dit kan gepaard gaan met jeuk en pijn.(5)

Beschikbare behandelingen voor atrofische littekens

Bent u op zoek naar oplossingen om uw atrofische littekens te behandelen? 

Goed nieuws, er bestaan verschillende methoden! Vaak levert het combineren van meerdere technieken betere resultaten op(6)

Topische behandelingen: crèmes en gels op basis van siliconen

Crèmes en gels op basis van siliconen aanbrengen is een veelgebruikte methode om de zichtbaarheid van littekens te verminderen, omdat ze eenvoudig te gebruiken zijn.

Siliconengels worden vooral gebruikt voor hypertrofische littekens (verhoogde littekens) en keloïden (dikke littekens die buiten het gebied van de wond uitsteken). Deze gels werken door een barrière op de huid te vormen. 

Voor atrofische littekens lijkt het nut beperkter, tenzij u een laserbehandeling overweegt: uit een onderzoek is gebleken dat het toevoegen van een siliconengel de resultaten bij atrofische acnelittekens kan verbeteren.(7) !

Inspuitingen met hyaluronzuur

Inspuitingen met hyaluronzuur zijn een doeltreffende en relatief veilige optie. Ze zijn bijzonder doeltreffend voor atrofische acnelittekens van het type rolling(8). De bijwerkingen zijn meestal zeer gering: een lichte pijn tijdens de inspuiting of een kleine roodheid die binnen enkele uren vanzelf verdwijnt. 

Sommige fillers combineren verschillende moleculaire gewichten van hyaluronzuur. Ze hebben onmiddellijke effecten aangetoond en stimuleren tegelijkertijd de collageenproductie op lange termijn.(9). Patiënten zijn zeer tevreden over hoe hun huid eruit ziet na de behandeling. Let op: de resultaten kunnen variëren afhankelijk van het atrofisch type litteken en er kunnen meerdere behandelingen nodig zijn.

Zoals altijd is het belangrijk om een arts te raadplegen om te bepalen of deze behandeling geschikt is voor uw situatie. Noteer al uw vragen, zodat u deze tijdens uw afspraak kunt stellen.

Laserbehandeling

Laserbehandelingen vormen een andere interessante optie voor atrofische littekens. Er worden verschillende soorten lasers gebruikt (fractionele, niet-fractionele, ablatieve of niet-ablatieve lasers...).(10).

Lasers werken door de productie van collageen (structuureiwit) onder de huid te stimuleren. Door het collageen te hermodelleren, helpen lasers de huid gladder te maken en de zichtbaarheid van atrofische littekens te verminderen.

De keuze van de laser is afhankelijk van het type litteken en het huidtype.

Chirurgie voor atrofische littekens

Atrofische littekens kunnen worden behandeld met chirurgische ingrepen zoals het losmaken van het litteken (subcisie), fractionele lasers of microneedling (techniek met micronaaldjes).

Deze technieken stimuleren de collageenproductie en maken de vezels onder de huid los die het litteken naar beneden drukken.

Er kunnen tijdelijke bijwerkingen optreden, zoals roodheid, zwellingen of pijn.

chirurgie atrofisch litteken gezicht vrouw

Atrofische littekens voorkomen

Raadpleeg bij acne zo snel mogelijk een arts voor een geschikte behandeling, want hoe sneller u handelt, hoe kleiner de kans op atrofische littekens. Gebruik dagelijks hygiëne- en verzorgingsproducten die geschikt zijn voor de acnegevoelige huid.

Tijdens het genezingsproces van een wond raden wij aan om siliconenpleisters aan te brengen om een beschermende barrière op de huid te vormen. Combineer dit met het regelmatig aanbrengen van een littekenverzorgend product, zoalsherstellende, kalmerende crèmes tegen vlekken, verkrijgbaar bij de apotheek en parafarmacie. 

Resultaten en opvolging van de behandelingen

Vraagt u zich af wanneer u verbeteringen zult zien en of de littekens na de behandeling weer kunnen terugkomen?

De tijd die nodig is om resultaten te zien

De eerste resultaten van de behandeling van atrofische littekens zijn al na een maand zichtbaar. De verbeteringen kunnen gedurende zes maanden of langer aanhouden, afhankelijk van de gekozen methode. 

Inspuitingen met hyaluronzuur vaak onmiddellijke resultaten en veel patiënten merken een maand na de behandeling een continue verbetering van hun littekens(11). Om de doeltreffendheid te maximaliseren, is het aan te raden om zo vroeg mogelijk te beginnen en meerdere behandelingen te combineren.

Mogelijkheid van nieuwe littekenvorming

Studies geven geen duidelijkheid over de vraag of littekens na de behandeling kunnen terugkeren. Om echter elke mogelijkheid dat atrofische littekens terugkeren te voorkomen, moet u de onderhoudsverzorging regelmatig blijven doen.

Integreer in uw routine kalmerende, herstellende crèmes tegen vlekken met hyaluronzuur en massagebehandelingen. 

Pijn en jeuk

Veel voorkomende symptomen zijn een trekkend gevoel, jeuk en soms lichte pijn. 

Daarom is belangrijk om uw huid dagelijks te hydrateren met geschikte crèmes: kies bijvoorbeeld voor herstellende, kalmerende crèmes tegen vlekken, die zowel de genezing bevorderen als de jeuk en pijn verzachten

Zelfvertrouwen en welzijn

Atrofische littekens kunnen leiden tot ongemak wanneer anderen naar ons kijken.

"Door de littekens in mijn gezicht ben ik uitgaan met vrienden gaan vermijden", vertelt een patiënte in de apotheek.

Zijn advies: Het heeft mij erg geholpen om hierover te praten met vrienden en familie en met een professional. Weten dat er behandelingen zijn, heeft mij weer hoop gegeven. Ik heb me aangesloten bij een online steungroep. Als u hetzelfde ervaart, aarzel dan niet om erover te praten en steun te zoeken.

Behandeling van atrofische littekens thuis

Om thuis uw atrofische littekens te verzorgen:

  • Reinig uw huid met een geschikt reinigingsproduct.
  • Breng een hydraterende of herstellende crème aan met hyaluronzuur.
  • Bescherm uw littekens tegen de zon door een SPF50+ te gebruiken.

Vergeet niet om uw littekens regelmatig te masseren om ze weer soepel te maken.

Deze behandelingen verminderen de zichtbaarheid van uw atrofische littekens, maar hebben hun beperkingen. Raadpleeg voor diepere of oudere littekens een professional voor gespecialiseerde behandelingen. 

atrofisch litteken schuim gezicht
atrofisch litteken gezichtscrème

De juiste behandeling voor een atrofisch litteken kiezen

De keuze van de behandeling moet gebaseerd zijn op een uitgebreide beoordeling door een specialist. Hij/zij moet rekening houden met uw littekens (diepte, omvang, huidskleur...) en uw voorkeuren (duur van de behandeling, bijwerkingen, prijs...). Gecombineerde therapieën leveren vaak de beste resultaten op.

Behandeling van atrofische littekens op verschillende leeftijden

De behandeling van atrofische littekens kan variëren afhankelijk van de leeftijd en de specifieke omstandigheden van elke persoon. Indien u jong of volwassen bent, levert het combineren van meerdere behandelingen betere resultaten op. 

Raadpleeg tijdens de zwangerschap uw arts.

atrofisch litteken gezichtscrème donkere huid

Kosten voor de behandeling van atrofische littekens

De prijzen variëren afhankelijk van de methoden en de complexiteit van de behandeling van atrofische littekens, waarbij crèmes en gels de meest betaalbare opties zijn. Laserbehandelingen en inspuitingen met hyaluronzuur zijn duurder. Gecombineerde behandelingen zijn het duurst en bieden de beste resultaten.

Hoe vindt u een specialist om atrofische littekens te behandelen?

Om een gekwalificeerde specialist te vinden die atrofische littekens kan behandelen, kunt u uw arts of uw omgeving om aanbevelingen vragen. Bekijk de reviews op internet.

Neem de tijd om meerdere specialisten te raadplegen om verschillende meningen te verkrijgen. Dit zal u helpen om vertrouwen te hebben in uw keuze.

Veelvoorkomende misvattingen over atrofische littekens en hun behandeling

Er bestaan verschillende misvattingen over atrofische littekens. Is dit WAAR of NIET WAAR?

NIET WAAR: er bestaat geen enkele behandeling die voor alle littekens geschikt is.

NIET WAAR: ze kunnen enigszins verminderen, maar blijven zonder behandeling zichtbaar.

NIET WAAR: bepaalde behandelingen bieden korte hersteltijden en zijn er voor verschillende budgetten.

NIET WAAR: regelmatig hydrateren, bescherming tegen de zon en de littekens masseren ondersteunen medische behandelingen om te verbeteren hoe de huid eruit ziet.

Evolutie van atrofische littekens na verloop van tijd

Sommige atrofische littekens worden minder rood, maar verdwijnen niet volledig na verloop van tijd zonder ingrijpen. De sleutel tot een blijvende verbetering van hoe ze eruit zien is regelmatige verzorging.

Make-up om atrofische littekens te bedekken

Om atrofische littekens te bedekken, raden wij aan om een concealer met een hoge dekking en foundations met een vloeibare en lichte textuur te gebruiken. Breng ze aan met layeringtechnieken (geleidelijk in laagjes aanbrengen) voor een natuurlijk resultaat. Overweeg om u in te schrijven voor gespecialiseerde make-upworkshops in dermatologische klinieken of bepaalde apotheken.

Sources :

(1) Chilicka K, Rusztowicz M, Szyguła R, Nowicka D. Methods for the Improvement of Acne Scars Used in Dermatology and Cosmetology: A Review. J Clin Med. 2022 May 12;11(10):2744.
(2) Lam, T., Nguyen, V., & Nguyen, T. (2023). MORPHOLOGICAL CHARACTERISTICS AND CAUSES OF ATROPHIC SCAR TREAT WITH SUBCISION AND PLATELET-RICH PLASMA AT THE CAN THO DERMATO-VENEREOLOGY HOSPITAL IN 2021-2023
(3) Moon, J., Yoon, Yang, J., Kwon, H., Min, S., Suh, D. (2019). Atrophic acne scar: a process from altered metabolism of elastic fibres and collagen fibres based on transforming growth factor‐β1 signalling. British Journal of Dermatology, 181.
(4) Carlavan I, Bertino B, Rivier M, Martel P, Bourdes V, Motte M, Déret S, Reiniche P, Menigot C, Khammari A, Dreno B, Fogel P, Voegel JJ. Atrophic scar formation in patients with acne involves long-acting immune responses with plasma cells and alteration of sebaceous glands. Br J Dermatol. 2018 Oct;179(4):906-917.
(5) Alster TS, West TB. Treatment of scars: a review. Ann Plast Surg. 1997 Oct;39(4):418-32. doi: 10.1097/00000637-199710000-00014. PMID: 9339286.
(6) González N, Goldberg DJ. Update on the Treatment of Scars. J Drugs Dermatol. 2019 Jun 1;18(6):550-555. PMID: 31251547.
(7) Khamthara J, Kumtornrut C, Pongpairoj K, Asawanonda P. Silicone gel enhances the efficacy of Er:YAG laser treatment for atrophic acne scars: A randomized, split-face, evaluator-blinded, placebo-controlled, comparative trial. J Cosmet Laser Ther. 2018 Apr;20(2):96-101. doi: 10.1080/14764172.2017.1376095. Epub 2017 Dec 4. PMID: 29020479.
(8) Dierickx, C., Larsson, M., & Blomster, S. (2018). Effectiveness and Safety of Acne Scar Treatment With Nonanimal Stabilized Hyaluronic Acid Gel. Dermatologic Surgery, 44, S10–S18.
(9) Mehrabi, J., Shehadeh, W., Gallo, E., Artzi, O., & Horovitz, T. (2023). Comparison of 2 Hyaluronic Acid-based Fillers for the Treatment of Acne Scars: Structural Lifting Versus Biostimulatory Effect. Dermatologic Surgery, 49, 581 - 586.
(10) Sadick, N., & Cardona, A. (2018). Laser treatment for facial acne scars: A review. Journal of Cosmetic and Laser Therapy, 20, 424 - 435.
(11) Hasson, A., & Romero, W. (2010). Treatment of facial atrophic scars with Esthélis, a hyaluronic acid filler with polydense cohesive matrix (CPM).. Journal of drugs in dermatology : JDD, 9 12, 1507-9 

Onze aangepaste verzorgingsproducten voor wondgenezing

Ontdek ons volledige assortiment

  • Herstellende Crème tegen vlekken

    NIEUWE FORMULE

    EPITHELIALE ULTRA REPAIR

    Herstellende Crème tegen vlekken
    Verzacht - Herstelt - Voorkomt huidafdrukken - Kalmeert - Voorkomt huidmarkeringen

  • Herstellende Crème tegen vlekken

    Nieuw

    EPITHELIALE ULTRA REPAIR SPF50+

    Herstellende Crème tegen vlekken
    Beschermt - Herstelt - Voorkomt huidafdrukken - Voorkomt huidmarkeringen

  • Massagegel-olie tegen vlekken

    Nieuw

    EPITHELIAL A.H MASSAGE

    Massagegel-olie tegen vlekken
    Verzacht - Vermindert littekens - Voorkomt huidafdrukken - Vermindert striemen - Kalmeert - Voorkomt huidmarkeringen