Alles wat u moet weten over rode littekens en hoe u ze kunt behandelen

Bijgewerkt op ,goedgekeurd door de medische directie.

Hebt u een rood, gezwollen litteken en vraagt u zich af of dit normaal is? Waarom blijft het rood? Wordt een rood litteken na verloop van tijd minder zichtbaar of moet er snel actie worden ondernomen?

In dit artikel vindt u alle antwoorden op uw vragen over rode littekens, en aangepast advies over wat u kunt doen.

Wat is een rood litteken?

Een rood litteken is volkomen normaal tijdens het genezingsproces van een wond. Deze roodheid wordt veroorzaakt door de ontsteking en de vorming van nieuwe bloedvaten (angiogenese) die de huid helpen om zich te herstellen.

Hoe lang moet u bij een rood litteken wachten zonder u zorgen te maken? In het algemeen verdwijnt de roodheid geleidelijk aan in de loop van enkele weken, De exacte duur kan oplopen tot enkele maanden, afhankelijk van de grootte en de plaats van de wond(1).

Indien u echter een rood en gezwollen litteken heeft dat aanhoudt of in de loop van de tijd dikker wordt, is dit een teken van abnormale littekenvorming, en kan het gaan om een hypertrofisch litteken of een keloïd. Raadpleeg in dat geval uw arts om zo snel mogelijk de oorzaken van het rode litteken vast te stellen. 

Waarom blijft mijn litteken rood en kan het pijn doe?

Bij een normale genezing wijzen een rood litteken en aanvankelijke pijn erop dat het lichaam bezig is met herstel:

  • De roodheid wordt veroorzaakt door een toestroom van bloed dat helpt om de wond te voeden en te herstellen.
  • De pijn wordt veroorzaakt door een ontsteking, een natuurlijk afweerproces dat na verloop van tijd afneemt. 

In geval van abnormale littekenvorming (hypertrofisch litteken of keloïd) blijft het rode litteken bestaan en kan het pijn blijven doen:

  • Het lichaam produceert een overmaat aan collageen (een eiwit dat de structuur van de huid bepaalt). Resultaat: het litteken blijft rood en wordt groter.
  • De pijn blijft wanneer de zenuwen rond het litteken geïrriteerd of ontstoken zijn, vooral in ernstigere gevallen, zoals na brandwonden. 
rood-litteken-vervagen

Hoe kan u een rood litteken verminderen?

Als uw rode litteken evolueert in een normaal genezingsproces, kunt u de volgende stappen volgen om het te verminderen: 

  1. Hydrateer dagelijks met een crème op basis van siliconen of hyaluronzuur. Raadpleeg uw apotheker voor advies om een crème te kiezen speciaal voor de beschadigde huid en die zowel herstellend, kalmerend als tegen vlekken werkt. 
  2. Masseer het litteken zachtjes meerdere keren per dag zachtjes om het soepeler te maken en de bloedsomloop te stimuleren. Massagebehandelingen met natuurlijke plantaardige oliën, met een gel-olieachtige textuur, zijn hiervoor ideaal. U kunt deze producten gemakkelijk krijgen bij apotheken en in de parafarmacie. 
  3. Bescherm het litteken zeker tegen de zon.. Als blootstelling aan de zon onvermijdelijk is, raden wij aan om een beschermende crème met SPF 50+ op het litteken aan te brengen, aangezien uv-stralen roodheid kunnen verergeren.
     

Als uw rode litteken echter te wijten is aan een abnormaal genezingsproces en zich ontwikkelt tot een rood en gezwollen litteken, raadpleeg dan een dermatoloog. Vraag hem/haar naar de aanvullende behandelingen die u kunt overwegen, zoals inspuitingen met corticosteroïden om de ontsteking te verminderen of laserbehandelingen om de algemene zichtbaarheid van het rode litteken te verminderen.

Oorzaken en risicofactoren van rode littekens

Rode en gezwollen littekens zijn vaak hypertrofische littekens of keloïden. Ze kunnen jeuken en pijn doen. Verschillende factoren beïnvloeden de vorming(2)
Belangrijkste oorzaken: 

  • Een ernstige verwonding, zoals brandwonden of operaties.
  • Een wondinfectie. 
  • Spanning op de huid, met andere woorden wanneer het litteken onderhevig is aan uitrekking (gewrichten, borstkas, enz.): rode littekens in het gezicht of aan de hals komen bijvoorbeeld vaak voor.

Risicofactoren:

  • Door genetische aanleg kunnen mensen vatbaarder zijn om rode hypertrofische littekens te ontwikkelen.
  • Een donkere huid is ook gevoeliger voor rode en gezwollen littekens.

De verschillende soorten rode littekens

Hypertrofisch litteken

Hypertrofische littekens : deze zijn dik, rood en beperkt tot het gebied van de wond. Ze ontstaan na ernstige verwondingen en vervagen doorgaans wat na verloop van tijd. 

hypertrofisch litteken
keloïd litteken

Keloïd litteken

Keloïd littekens: deze zijn groter, steken uit boven de randen van de wond en blijven groeien. Ze zijn moeilijker te behandelen. 

Preventie en bescherming tegen rode littekens, zeker tegen de zon

Of het nu na een klassieke verwonding is of om een rood litteken na een operatie te verzorgen, hier is wat u wordt geadviseerd te doen(3) :
Vanaf de eerste dagen na het letsel (ontstekingsfase):

  • Reinig en ontsmet de wond.
  • Bescherm ze vervolgens met een hydrocolloïd wondverband om wrijving te voorkomen en een goede genezing te bevorderen.

Na het sluiten van de wond (herstelfase):

  • Hydrateer het rode litteken met een littekencrème (op basis van siliconen, hyaluronzuur of natuurlijke plantaardige oliën). U vindt deze makkelijk in apotheken en in de parafarmacie onder de naam ' herstellende, kalmerende crèmes tegen vlekken '. 

De volgende maanden (hermodelleringsfase):

Hoe kan u een rood litteken tegen de zon beschermen?

Om een rood litteken goed tegen de zon te beschermen:

  • Draag kledij om een fysieke barrière tegen uv-straling te creëren.
  • Wanneer blootstelling onvermijdelijk is, omdat het een rood litteken op het gezicht i, zoals een acnelitteken; , gebruik dan een zonnecrème met SPF 50+ of, nog beter, een kalmerende, herstellende crème tegen vlekken die al SPF 50+ beschermingsfilters bevat. Breng zeker elke 2 uur opnieuw aan.

Nuttige handelingen om een rood litteken te vervagen

Om een rood litteken te vervagen, volgen hier drie tips: 

  1. Masseer het rode litteken om het soepeler te maken, door cirkelvormige of heen-en-weer bewegingen gedurende minimaal 5 tot 10 minuten per dag. Een tip om het effect van de massage te versterken: breng een specifiek verzorgingsproduct aan, zoals een gel-massageolie tegen striemen. Geef de voorkeur aan formules met natuurlijke ingrediënten die rijk zijn aan hyaluronzuur. 
  2. Hydrateer dagelijks met een herstellende, crème tegen vlekken of een siliconengel om het litteken soepel te houden en jeuk te voorkomen. 
  3. Bescherm het litteken tegen de zon met kledij of een SPF50+-bescherming. 

Waarom siliconen gebruiken op rode littekens?

Behandelingen op basis van siliconen(4), of het nu gelvellen, topische gels of cohesieve verbanden zijn, zijn zeer doeltreffend om rode littekens te voorkomen en te verbeteren. Ze werken door de huid te hydrateren en een beschermende barrière te creëren (occlusief effect). 

Siliconengels en -vellen worden algemeen aanbevolen door gezondheidsprofessionals. Siliconen cohesieve verbanden hebben als bijkomend voordeel dat ze het rode litteken samendrukken.

AD_EPITHELIALE_RED-SCAR_SILO_L2_USE-SILICONE

Medische behandelingen voor hypertrofische littekens en keloïden

Hypertrofische littekens en keloïden kunnen gecombineerd worden behandeld met: 

  • siliconenvellen en herstellende crèmes 
  • inspuitingen met corticosteroïden
  • laserbehandelingen
  • chirurgie

Raadpleeg een specialist om de juiste aanpak te bepalen voor uw type rood litteken

Gebruik van wondverband voor rode littekens

Wondverbanden zijn doeltreffend om rode littekens te vervagen. Er bestaan:

  • siliconenpleisters, vooral voor rode en gezwollen littekens, aan te brengen op een gesloten wond,
  • hydrocolloïde verbanden: ideaal voor open of zeer recente wonden, omdat ze de huid vochtig houden,
  • compressieverbanden die druk uitoefenen om de groei van het rode litteken te beperken. 

Reinig het litteken grondig telkens voor u dit aanbrengt en vervang het verband regelmatig. 

Mogelijke complicaties van rode littekens

Rode littekens kunnen soms complicaties veroorzaken, zoals jeuk, pijn of een verdikking van het litteken. Raadpleeg uw arts om het risico op infecties in de gaten te houden. 

Het genezingsproces

De genezing van een wond verloopt in drie fasen(3) :

  1. ontsteking: het lichaam reinigt de wond. 
  2. proliferatie: de huid herstelt zich en de vorming van een rood litteken is normaal in dit stadium. 
  3. hermodellering: het litteken wordt dunner. Indien het rood litteken in dit stadium aanhoudt of zelfs verergert, is dit een teken van abnormale genezing. Factoren zoals leeftijd, gezondheid of voeding kunnen dit proces beïnvloeden.

Impact van roken op de genezing van rode littekens

Roken vertraagt de genezing en verergert rode littekens door de huid zuurstof te ontnemen. Misschien is dit wel het moment om te overwegen te stoppen met roken? Raadpleeg een zorgprofessional die u kan helpen en passende oplossingen kan voorstellen, zoals nicotinevervangers of begeleidingsprogramma's. 

Natuurlijke behandelingen om rode littekens te verminderen

Tot de natuurlijke behandelingen om rode littekens te verminderen behoren:

  • plantenextracten zoals aloë vera 
  • plantaardige oliën (rozenbottel, zoete amandel) 
  • plantaardige boters (cacao, karité) 
  • hydrolaten (kerrieplant (Helichrysum italicum), geranium rosat) 
  • honing, bekend om zijn helende eigenschappen 
     

Raadpleeg een professional die opgeleid is in fytotherapie voor een veilig gebruik. 
Houd er rekening mee dat deze remedies niet geschikt of aanbevolen zijn voor rode en gezwollen littekens. 

Sources :

(1) Bond JS, Duncan JAL, Mason T, Sattar A, Boanas A, O'Kane S, Ferguson MWJ. Scar redness in humans: how long does it persist after incisional and excisional wounding? Plast Reconstr Surg. 2008 Feb.
(2) Butzelaar L, Ulrich MM, Mink van der Molen AB, Niessen FB, Beelen RH. Currently known risk factors for hypertrophic skin scarring: A review. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2016 Feb.
(3) Cañedo-Dorantes, L., & Cañedo-Ayala, M. (2019). Skin Acute Wound Healing: A Comprehensive Review. International Journal of Inflammation, 2019.
(4) Hoeksema, H., Vos, M., Verbelen, J., Pirayesh, A., & Monstrey, S. (2013). Scar management by means of occlusion and hydration: a comparative study of silicones versus a hydrating gel-cream.. Burns : journal of the International Society for Burn Injuries, 39 7, 1437-48.

Onze aangepaste verzorgingsproducten voor wondgenezing

Ontdek ons volledige assortiment

  • Herstellende Crème tegen vlekken

    NIEUWE FORMULE

    EPITHELIALE ULTRA REPAIR

    Herstellende Crème tegen vlekken
    Verzacht - Herstelt - Voorkomt huidafdrukken - Kalmeert - Voorkomt huidmarkeringen

  • Herstellende Crème tegen vlekken

    Nieuw

    EPITHELIALE ULTRA REPAIR SPF50+

    Herstellende Crème tegen vlekken
    Beschermt - Herstelt - Voorkomt huidafdrukken - Voorkomt huidmarkeringen

  • Massagegel-olie tegen vlekken

    Nieuw

    EPITHELIAL A.H MASSAGE

    Massagegel-olie tegen vlekken
    Verzacht - Vermindert littekens - Voorkomt huidafdrukken - Vermindert striemen - Kalmeert - Voorkomt huidmarkeringen